Span er vond, m g f meira – Til varnar frjlshyggju

One of the methods used by statists to destroy capitalism consists in establishing controls that tie a given industry hand and foot, making it unable to solve its problems, then declaring that freedom has failed and stronger controls are necessary.

- Ayn Rand, The Voice of Reason, 1975

kjlfar hruns slensku bankanna hafa margir lst eirri skoun sinni a frjlshyggjan (e. Libertarianism ea Classical Liberalism) s orsk hrunsins. Stundum hefur reyndar essi vafasami heiur veri tlaur svokallari nfrjlshyggju (e. Neoliberalism), eins og sumir andstingar frjlshyggju nefna hana.

(Ekki verur hr ger tilraun til a tskra blbrigamun mismunandi afbrigum ess sem kalla m frjlshyggju.)

Oft hefur essari stahfingu veri haldi fram n rkstunings. egar talsmenn essa sjnarmis hafa gert tilraun til a rkstyja stahfinguna hefur a gjarnan veri gert me vsan astur sem frjlshyggjumenn hafa barist gegn svo ratugum skiptir (t.a.m. tenslu bankakerfisins skjli rkisbyrga, hlutverk selabanka, einokun selaprentunarvaldi, mistr peningastjrnunarkerfi, gagn innlnstrygginga o.fl).

Einnig heyrast rksemdir um a slenskir trsarvkingar hafi fari of hratt skuldsettar yfirtkur ea me rum htti teki of mikla httu. etta eru vitanlega ekki rk gegn frjlshyggju enda tti llum a vera frjlst a taka httu svo lengi sem ekki s veri a spila me f ea hagsmuni annarra n samykkis eirra.

Flbylgja lnsfjrmagns skellur a strndum slands

Einn veigamesti tturinn myndun eirrar eignablu sem umfljanlega sprakk og olli fjrmlahruninu var s rkisbyrg sem bankar njta beint og beint.

Rkisbyrgin krystallast m.a. v a vi mat lnshfi banka er teki tillit til ess hve miklar lkur su v a rki hlaupi undir bagga ef banki geti ekki stai vi skuldbindingar snar. tilfelli stru slensku bankanna geru s.k. matsfyrirtki r fyrir v a nr 100% lkur vru v a rki, sem fyrir hrun var nr skuldlaust, myndi koma bnkunum til bjargar ef illa fri. Fyrir viki erfu bankarnir gott lnshfismat fr slenska rkinu og hfu annig agang a mldu lnsf enda stu erlendir bankar og arir lnveitendur rum fyrir utan slensku bankana til ess a f a lna eim.

Ekki urftu lnveitendur a hafa fyrir v a ganga r skugga um a slensku bankarnir notuu lnsf fram til verkefna sem gtu stai undir skuldunum. Slkar gaumgfisathuganir sem eru elilegur og nausynlegar hluti af samkomulagi lnveitanda og lntakanda undir elilegum kringumstum, voru arfar ar sem rkisbyrg var skuldbindingum bankanna. A sama skapi voru innln bankanna trygg upp a vissu marki me rki sem bakhjarl einnig innln erlendum tibum slensku bankanna.

skjli essarar (beinu) rkisbyrgar hfu bankarnir, sem hfu nlega veri einkavddir, grarlegt agengi a lnsf sem bankarnir lnuu fram til missa verkefna og var vxtur slensku bankanna vlkur a a vakti eftirtekt, forundran og fund va um heim og skiluu bankarnir jafnframt miklum hagnai um nokkurra ra skei. httan af essum vexti l hins vegar a verulegu leyti hj rkinu eins og hr hefur veri raki (og hgt er a lesa um gtri grein Gunnlaugs Jnssonar njasta hefti jmla). a er v ekki a sekju a sagt s a hagnaur bankanna hafi veri einkavddur en skuldirnar jnttar!

Hins vegar er frleitt a halda v fram a a essar astur sem geru bnkum kleift a vaxa skjli rkisbyrgar hafi veri samkvmt forskrift frjlshyggjunnar ea frjlshyggjumanna.

Grundvallar kennisetningar frjlshyggjunnar um lgmarksrki, einstaklingsfrelsi og peningastjrnun (til dmis Ludwig von Mises um tilur peninga markai; Friedrich A. Hayek og annarra af austurrska sklanum), heimspeki Ayn Rand, varnaaror Peter Schiff, ea stjrnmlaskoanir Ron Paul (USA) og Daniel Hannan (UK) er allt vitnisburur um a frjlshyggjumenn ea frjlshyggjan s ekki a afl sem skp ofangreindar astur fyrir ofvxt banka skjli rkisins.

NINJA ln

Ekki var a heldur frjlshyggjan sem bj a baki ess a fari var a veita 90% og 100% ln (og jafnvel 115% ln) til kaupa barhsni til flks sem tti enga mguleika a greia af lnunum. Hr heima voru a Framsknarmenn sem sttu mli hva harast og fengu gegn me fulltingi Sjlfstisflokksins sem v miur hefur mrgum veigamiklum mlum viki fr frjlshyggjustefnu. essu feilspori var almennt fagna af vinstrivngnum en gagnrnt af frjlshyggjumnnum.

Bandarkjunum voru a einkum demkratar sem sendu Fannie Mae og Freddie Mac t af rkinni til a n fram plitskum markmium snum um a fleiri yrftu a ba eigin hsni. tt enn sji ekki fyrir endann eim hrmungum eru flestir sammla um a undirmlsln Fannie og Freddie hafi veri rlagavaldur a v hvernig komi er fyrir efnahagskerfi heimsins.

Ekki arf a fjlyra um hve oft frjlshyggjumenn hafa gagnrnt etta lnakerfi, NINJA lnin sem uru til v kerfi ea hvernig sjlfbr vaxtabla fjrmla og fasteignahringrsarinnar (sj FIRE economy) skaar hefbundna framleislu.

Rng sjkdmsgreining rng lyfjagjf

a er ekki einungis rangt a frjlshyggjan s meginorsk efnahagshrunsins slandi ea annarsstaar heldur er s ranga sjkdmsgreining beinlnis httuleg sjklingnum efnahagskerfi landsins/heimsins ar sem rng lyfjagjf er egar hafin. Lyfjagjf sem samanstendur sama eitri og olli gleinni til a byrja me.

g hef ur vitna or rithfundarins Ayn Rand, sem sagi:

A free economy will not break down. All depressions are caused by government interference. And the cure is always offered, so far, to take more of the poisons that caused the disaster.

Stjrnvld vast hvar virast haldin innbyggri meinloku fyrir v a orsk efnahagshrunsins felst v hvernig hagsmunum almennings, rkis, einstaklinga og fyrirtkja er hrrt saman leysanlegan hnykil ar sem byrg eins flkist httu annars. vileitni sinni til a n utan um mguleikann eru settar reglur og eftirlit sem sligar, dregur r frumkvi, byrgir sn og skerir frelsi allra til a leita hamingjunnar.

sta ess a draga r og einfalda umsvif og byrg rkis og skattgreienda v sem fram fer samflagi manna er v haldi fram a eftirliti hafi brugist og v urfi meira eftirlit! Reglum hafi ekki veri fylgt og ess vegna urfi fleiri reglur. Jafnvel eru menn essa dagana a berjast vi afleiingar of mikillar lntku og umframeyslu me enn meiri lntku og eyslu.

Lknisfrin komst fljtlega a v a hern var ekki heppilegt lyf gegn morfn-fkn. Skyldi blsra vera g vi blsrueitrun? Ea aukin skuldsetning gagnlegt meal gegn of miklum skuldum?

Ekki-frjlshyggjumenn allra landa hafa sameinast um rkleysu a frjlshyggjan s rt vandans . Span er vond og a er bei um bt og hana munum vi f svo lengi sem vi veljum stjrnlyndi fram yfir frjlslyndi.

Gleilegt sumar!

Hr a nean er riggja mntna lng ra Daniel Hannan yfir Gordon Brown um hvernig s sarnefndi hefur kafsiglt bresku jarsktunni.


mbl.is Stjrnin heldur enn
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Klur uppsiglingu vegna vanhfi Evu Joly? Egill Helgason kann ekki a meta svoleiis vangaveltur.

greinBrynjarsNielsonarrtt fyrir stryri einstaka frambjenda adraganda Alingiskosninga um hvernig skja skuli kveinn hp manna til saka vegna fjrmlahrunsins geri g mr nokkrar vonir um a rttarrki muni rtt fyrir allt lifa af eftir kosningar. Ef menn vilja ekki a vntanleg mlaferli gegn einstaklingum sem taldir eru bera byrg hruninu (og hafi jafnvel gerst sekir um glpsamlegt athfi) fari t um fur er mikilsvert a embtti srstaks saksknara og arir sem skja og rannsaka essi ml vandi sig annig a mlin eyileggist ekki af tknilegum stum - eins og t.a.m. vegna vanhfis rannsknaraila. Fyrir mitt leyti vonast g til ess a essi ml veri rannsku almennilega og a eir sem gerst hafa sekir um lgbrot veri sttir til saka.

Hn var v krkomin frtt Sigrar Mogensen St 2 grkvldi ( einnig visir.is) ar sem vakin er athygli athugasemdum Brynjars Nielssonar, hstarttarlgmanns, sem hann virai grein Morgunblainu gr vegna rningar norsk/franska rannsknardmarans Evu Joly ar sem hstarttarlgmaurinn frir gt rk fyrir v a vegna fyrri ummla sinna um stjrnendur bankanna s Eva Joly vanhf til a koma a rannskn mla. Ennfremur geti akoma hennar hreinlega gert a a verkum a sakskn ntist.

grein sinn segir Brynjar:

kjlfar bankahrunsins virist sem flestum yki elilegt a lsa v yfir opinberlega a stjrnendur fjrmlafyrirtkja og svokallair aumenn su glpamenn og landramenn senn. Jafnframt er ess krafist a eir veri lokair inni og eignir eirra frystar. egar hlusta er slkan mlflutning stjrnmlamanna og fjlmilamanna, sem gjarnan telja sig srstaka mlsvara lris og mannrttinda, er sta til a ttast um rlg rttarrkisins. Og ekki minnkar ttinn, egar eir sem fara me rannskn og sakskn taka undir slkan mlflutning. Saksknarvald er vandmefari og umgengst ekki a hentugleikum.

Brynjar vitnar sar ummli sem hf eru eftir Evu Joly m.a. ess efnis a hn s ess fullviss a stjrnendur bankanna hafi gerst brotlegir vi lg. Um etta segir Brynjar:

Me yfirlsingum af essu tagi er broti gegn hlutlgnisreglu rannsakanda og kruvalds samkvmt framangreindum kvum laga um rannskn sakamla. a er sennilega einsdmi rttarsgu essa lands, a minnsta kosti seinni t, a eir komi a rannskn sakamla, sem lst hafa yfir sekt eirra sem rannsaka skal. essi fyrrverandi rannsknardmari fr Frakklandi er v fullkomlega vanhfur til a koma a rannskn srstaks saksknara. Rningin getur hugsanlega valdi v a rannskn og mguleg sakskn ntist, ar sem sakborningar hafi ekki hloti rttlta mlsmefer.

Einhverra hluta vegna rst Egill Helgason, sem tti stran tt v a f Evu Joly til landsins, harkalega a hstarttarlgmanninum fyrir greinarskrif sn. Egill kallar rk Brynjars "fjarstukenndar fullyringar" og segist eiginlega ekki hafa heyrt ara eins vitleysu og lkur bloggfrslu sinni fremur mlefnalegri tilraun til a rra trverugleika hstarttarlgmannsins.

N skal g ekki leggja dm a hvort Eva Joly er vanhf eur ei vegna einhverra ummla sem hn kann a hafa lti falla vitlum fyrir ea eftir a hn var rin. bending Brynjars Nelssonar, hstarttarlgmanns, tel g hins vegar bi velviljaa og gtlega rkstudda mean rs Egils Helgasonar Brynjar vegna skrifanna er undarleg meira lagi.

Maur getur ekki anna en vona a dmsmlarherra og arir eir sem bera byrg v a essum mlum veri fylgt eftir forsendum rttarrkisins hlusti athugsemdir sem essar og geri rstafanir til a afstra v klri sem hugsanlega er uppsiglingu.


mbl.is VG skn - Samfylking strst
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt
Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Baula bmull - bulla hring

GAndri BaularMe bluhtum byrjar Gumundur Andri Thorsson pistil sinn, "Baula r bmull", sem birtist Frttablainu mnudaginn 30. mars. Lsir hann ngju me a geta horft danskar og norskar sjnvarpsstvar sem endurvarpa er gegnum Sjnvarp Smans. En ar me er fagurgalinn rokinn og vi tekur fremur undarleg lesning sem fer nokku fyrir brjsti mr sem starfsmanni Smans.

N er a ekki algengt jmlaumrunni hr slandi a stareyndir og mlefnaleg umra veri a vkja fyrir sannindum, hlfsannnleik og rri. N er mjg hgur leikur a benda r fjlmrgu stareyndavillur sem Gumundur Andri ber bor grein sinni Frttablainu - enda verur a gert hr a nean.

Erfiara er a gera sr hugarlund hva a er sem knr Gumund Andra til ess a flytja rur sinn gegn Smanum og SkjEinum. Ef Gumundur Andri Thorsson vri ekki nbinn a sverja af sr fylgispekt vi Baug gti maur freistast til a lykta sem svo a arna vri enn ein birtingarmynd ess hvernig Baugsmilum s beitt gegn samkeppnisailum samstunnar ea rum eim sem eigendur eirra telja stu til a beina spjtum snum a. En hva er a sem fr hfundinn til a drepa niur penna?

Varla vakir fyrir hfundi a upplsa lesendur um Smann ea eli fjarskiptamarkaarins ar sem greinin ber a me sr a ekking hfundar eim mlum s ekki mikil. Fyrir utan rangfrslur Gumundar Andra bland vi ranghugmyndir og srkennilegar tuggur bor vi a Sminn s "eitt af essum Flokksfyrirtkjum Davstmans" er greinin lti anna en lsing hfundar v hva honum finnist um auglsingar Smans (og SkjB) - eins brennandi jflagsml og a n er a bera slkt bor fyrir lesendur Frttablasins leiaraopnu.

N er stulaust fyrir mig a amast yfir v vi mann t b a auglsingar fyrirtkisins sem g vinn hj falli honum misvel ge. Auglsingar eru mismunandi og flk er mismunandi. a sem einum finnst fagurt finnst rum ljtt. a sem einum finnst hin besta skemmtun finnst rum vera menning hin versta. Og komum vi ar a kjarna mlsins sem virist fara algjrlega framhj Gumundi Andra um hva Sminn hefur a bja.

Brautryjandi tkni Smans og jnusta bor vi SkjrB gefur flki einmitt kost v a velja. Velja a horfa a sjnvarpsefni sem v sjlfu finnst skemmtilegt ea frlegt egar v hentar. vert a sem Gumundur Andri virist tla bur SkjrB ekki einvrungu upp njar myndir fr Hollywood (t.a.m. Batman, ea anna sem sumum ykir forheimskandi en rum ykir frbr skemmtun) heldur einnig upp fjlmargar heimildarmyndir (sem sumum finnast hugaverar en rum drepleiinlegar), bmyndir fr sk. hum framleiendum (Fjalaktturinn), slenskar myndir og svona mtti lengi telja. Auk essa er miki efni sem ekki arf a greia srstaklega fyrir s.s. barnaefni, frttir og vitalsttir af slenskum sjnvarpsstvum. Allt etta og margt fleira egar r hentar, eins og sagt er auglsingunni.

on demand collage

A SkjrB skuli auglsingu velja a nota grnlenska dralfsmynd (ea eitthva lka) sem dmi um "leiinlegt sjnvarpsefni" er fremur vsbending um a til hvaa markhps auglsingunni er beint en a um s a ra "tilskipun Smans um a hva s leiinlegt", eins og Gumundur Andri virist telja. N er nokku langt um lii san tvarp og sjnvarp var gefi frjlst slandi og landsmenn urfa minna mli en ur a ba vi tilskipanir og mistringu v hva skuli bori bor fjlmilum. Sjnvarp Smans er miklu fremur liur v a auka valfrelsi flks essum efnum og tti Gumundur Andri v ekki urfa a hafa hyggjur af v a tilskipanir um sjnvarpshorf su vntanlegar r eirri tt (hvernig svo sem mistringarglei annarra lur).

N er Gumundur Andri Thorsson ekki einhver maur t b a vira illa rkstuddar skoanir snar bloggsu sem fir skoa - ng frambo er af slku fr minni spmnnum. a tti a vera pistlahfundi sem skrifa hefur greinar og pistla nr samfellt fr 1980 ljst a margir taka mark v sem eir lesa og sj fjlmilum tt vntanlega hafi augu margra opnast fyrir v a fjlmilaflk er eins og anna flk me skoanir og hagsmuni sem kunna a vlast fyrir "fagmennsku" eirra, eins og lesa m um bkunum Fjlmilar.

g tel Gumund Andra pistli snum hafa fari heldur varlega me a vald sem hann hefur krafti ess a f pistla sna birta leiaraopnu einu mest lesna dagblai landsins og a ekki s til of mikils mlst a hann gti sanngirnis og hugi a stareyndum ur en hann me me stlbrgum vegur a fyrirtkjum og starfsheiri flks.

Nokkrar rangfrslur grein Gumundar Andra Thorssonar

  1. Sminn framfri rkisins? A minnsta kosti vafinn bmull.
    Sminn er ekki framfri rkisins. lkt mrgum rum fyrirtkjum geiranum er rekstur Smans gur og fjrfli gott. Samdrttur er egar orinn flestum ttum atvinnulfs og fer Sminn ekki varhluta af v. vissa er um gengisml, gjaldeyrishft, gjaldeyrisskiptasamninga og mis nnur atrii sem hafa hrif flestll slensk fyrirtki en ekki er me neinu mti hgt a halda v fram me rkum a Sminn s framfri rkisins.
  2. Einokunarfyrirtki ykjustu samkeppni (mlamyndasamkeppni).
    Sminn er mjg svo raunverulegri og virkri samkeppni llum mrkuum sem fyrirtki starfar . Nokkur fyrirtki reka eigin fjarskiptakerfi auk ess sem fleiri jnustuailar nta sr fjarskiptakerfi essara fyrirtkja ( heildslu) til a bja jnustu ( smslu). Sminn er v hvorki me formlega n de-facto einokun eim mrkuum sem fyrirtki starfar . S hluti fjarskiptakerfisins sem skilgreina m sem "nttrulega einokun" (og samanstendur af passvum fjarskiptainnvium s.s. ljsleiurum, koparheimtaugum o..h.) er eigu Mlu og er verlagningu og agengi a essum hluta fjarskiptakerfa landsins strt af Pst- og fjarskiptastofnun skv. lgum ar sem jafnt agengi allra er tryggt.
  3. Rukkar bsna htt gjald fyrir jnustu sem enginn veit hva kostar.
    essi stutta setning felur sr stahfingar sem sem reyndar er mgulegt a sannreyna en eru bar rangar a mnum dmi.

    Annars vegar er a stahfingin um a ver jnustu Smans s "bsna htt": etta er vitanlega afsttt. Ef bori er saman vi ver OECD rkjum er hrifamesta breytan eim samanburi gengisskrning slensku krnunnar. egar gengi ISK var (of) htt skr (2002-2006) var jnustan drari en va annars staar mean jnustan er mjg dr nna mia vi gengisskrningu undanfarinna mnaa.

    Samanburur veri milli fjarskiptafyrirtkja slandi er flkin enda arf a bera saman upphafsver, mntuver, hringimynstur og lkningargjld milli fyrirtkjanna svo nokku s nefnt til a samanbururinn s marktkur en ekki tm auglsingamennska um keypis hitt og etta eins og sum fyrirtki hafa komist upp me a bera bor fyrir neytendur. Teliegen er hur erlendur rannsknaraili sem ber saman kostna vi fjarskiptajnustu fjlmrgum lndum. Niurstur eirra eru afgerandi, a sk. "Betri leiir" Smans vru drasta farsmajnustan sem vl var ri 2007 og 2008. sama tma auglstu samkeppnisailar Smans "sna" tgfu af raunveruleikanum um "lgsta veri", keypis ea frkeypis tt flestum mtti vera ljst a ekkert af veraldlegum gum s keypis.

    Hins vegar er a stahfingin um a engi viti hva jnustan kosti: g ekki ekki til annarra viskiptageira sem hafa vilka kostnaareftirlit og lagt er Smann vegna markasrandi stu fyrirtkisins, aljnustukvaar og fleiri tta sem rki leggur fyrirtki. Lgboin krafa er um kostnaarlegan askilna og fara i mrg rsverk hj eftirlitsailum sem og Smanum a sannreyna a verlagning s samrmi vi lg og reglur.
  4. Auglsing Smans segir eitthva sem "var vst ekki einu sinni satt".
    Erfitt er a tta sig v hva Gumundur Andri er a fara me essari skru og rkstuddu stahfingu.
  5. Auglsingin hemju dr.
    Gumundur Andri veit alveg rugglega ekki hva umrddar auglsingar kostuu Smann. Eitt er vst: ef ll fyrirtki landsins htta a hreyfa sig vera neikv margfeldishrif samdrttarins eim mun meiri auk ess sem fyrirtki sem harri samkeppni, lkt og Sminn, hefur ekki efni a sitja me hendur skauti og vera horfandi eigin rlagadansi.

Fyrir sem ekki hafa s auglsingu Smans sem virast hafa veri kveikjan a pistli Gumundar Andra leiaraopnu Frttablasins er hn hr a nean.





Skrr tengdar essari bloggfrslu:

ld sndarmennskunnar

Gamall vinur minn auglsti Facebook um daginn eftir slendingum sem vildu smu selabankastjrn fram. a er skemmst fr v a segja a engin gaf sig fram. A minnsta kosti ekki fyrr en g fr a malda minn. t r essu spunnust vangaveltur sem g vil deila me lesanda essa bloggs.

Andrmslofti og tfrabrgin

etta var vikuna sem stjrnin fll. Hvr umra var fjlmilum um a stuna fyrir stjrnarslitum vri a finna Selabankanum. v miur var ekki eingngu um eiginlega umru a ra ea frisamleg mtmli (sem er sjlfsagur rttur flks lrisjflagi) heldur virtist allstr hpur vilja koma skounum snum framfri me v a kasta eggjum, tmtum, grjti og saur a lgreglumnnumvi skyldustrf. a var sorglegt og skammarlegt a horfa upp a. Einnig bitnai essi fgnuur og ofbeldi nokkrum af elstu og merkilegustu byggingum landsins.

essu andrmslofti og fjarveru Ingibjargar Slrnar Gsladttur lyppaist ingflokkur Samfylkingarinnar niur. Vikum saman hafi Samfylkingin krafist ess a Sjlfstisflokkurinn tki aild a Evrpusambandinu upp sem stefnuml - ella vri stjrnarsamstarfinu sjlfhtt (eim afarkostum hefur Samfylkingin reyndar pakka niur minnihlutastjrn me VG).

ar sem hugi slensku jarinnar aild a Evrpusambandinu virtist fara dvnandi urfti Samfylkingin a reyna anna "tfrabrag" til ess a leysa jina r kreppunni miklu. Brag sem einnig hefur veri tali lklegt til vinslda: a koma Dav Oddssyni t r Selabankanum; einnig ekkt undir frasanum, a skipta um yfirstjrn Selabankans, a auka trverugleika Selabankans, a tryggja fagleg vinnubrg Selabankanum - ea eitthva anna flr til a lsa sama gjrningnum. Gjrningi sem nst eftir fullveldisframsali til Brussel er mikilvgasta skref endurreisn hins nja slands, ef marka m Samfylkinguna.

Stjrnssluvald og reyksprengjur

essa dagana vinnur hin nja rkisstjrn slands a v a bola embttismnnum stjrn Selabankans t me aferum varla geta talist vndu stjrnssla og einhverntmann hefi veri slegi upp fjlmilum sem afr a sjlfsti bankans. Jafnframt undirbr forstisrherra jarinnar breytingar lgum um Selabankann sem m.a. segja til um a bankastjri skuli vera me meistaragru hagfri! Vntanlega til a tryggja fagleg vinnubrg.

leftrighta verur ekki hj v komist a sj kaldhnina v a forstisrherra, sem skv. vef Alingis er me verslunarprf V (1960), auk ess a hafa starfsreynslu sem flugfreyja hj Loftleium (1962-1971) og skrifstofumaur Kassager Reykjavkur (1971-1978), ur en hn tk sti Alingi, skuli standa fyrir slkum lgum.

Ekki svo a skilja a eitthva s athugavert vi menntun og reynslu forstisrherra - a tel g alls ekki vera.

En hvernig sem menntunarstigi og "fag-idioti" Stjrnarrsins lur er lklega stutt a Dav og co. yfirgefi Selabankann (vi nokkur fagnaarlti sumra og rugglega n mtmla BSRB).

Dav t... ...hva svo?

er stra spurningin hversu fljtt flk ttar sig v a vandaml jarinnar byrja hvorki n enda Dav Oddssyni... ...heldur einhverju allt ru.

Me v a lta a v liggja a grundvallar orsakir bankahrunsins liggi yfirstjrn Selabankans og a lausn efnahagskreppunnar felist me einhverjum htti skipuritsbreytingu ar b er hsta mta byrgt. Hvort hin nja rkistjrn er vsivitandi a sl ryki augu almennings me ltilmtlegum en vinslum mannfrnum ea hvort rkistjrnin hafi ekki minnsta grun um hvernig jin eigi a vinna sig t r gngunum, er erfitt a segja. Hvort tveggja er lklegast v miur tilfelli.

eir sem tldu skipulagsbreytingu Selabankanum vera hi brnasta verk hafa gjarnan "rkstutt" ml sitt me v a ar b vantai mjg upp fagleg vinnubrg, ekkingu, menntun og fleira eim dr sem snr a formlegum hfniskrfum.

N eru tveir af remur bankastjrum Selabankans hagfingar - Ingimundur Fririksson er jhagfringur og Eirkur Gunason hagfringur - mean Dav Oddson er lgfringur me einhverja reynslu af stjrnunarstrfum. Reynslu sem a.m.k. Gran Person tti einhvers viri. ar a auki vinna fleiri hagfringar bankanum en g hef tlu annig a ekki skortir frimennskuna ea hina rmuu "fagmennsku" sem i margir eru uppteknir af. Hagfri er ar a auki frigrein ar sem nokku margir og lkir sklar takast um hva sni upp og niur heimi hagfrinnar, hegun mannsins o.fl.

Fyrir utan ltt rkstuddar dylgjur um formlegar hfniskrfur eru mistk bankastjrnar Selabankans ekki augljsar og jafnvel vandfundnar enda ku Jhanna Sigurardttir ekki hafa gert athugasemdir vi peningastjrn Selabankans fyrri rkisstjrn.

Engu a sur m fra gt rk fyrir v a sumt af v sem Dav Oddsson hefur sagt undanfarna mnui hafi ekki veri hjlplegt, veri illa tmasett, ekki veri hans a segja o.s.frv. og a v s a ekki frleit krafa a hann vki. A gera krfu a meginema endurreisnarinnar, eins og sumir hafa gert, drepur mlunum dreif og er til ess falli a draga athyglina fr hinum raunverulegu vandamlum.

Af hverju ekki?

Tvr stur eru fyrir v a g tek ekkert srstaklega undir krfu a stjrn Selabankans urfi a vkja:

fyrsta lagi blasir a vi a Dav Oddsson hefur mrg r ekki noti sannmlis slenskum fjlmilum. tal dmi r s.k. Baugsmilum gengum tina eru til vitnis um mjg rkilega og rangursrka rursherfer gegn Dav, sem lklega hefur lita mjg afstu almennings til hans seinni t. Dav hefur vart mtt mla or utan heimilis sns n ess a fjlmilar sni v og tlki versta veg mean t.a.m. Ingibjrg Slrn Gsladttir kemst upp me a grpa fram fyrir Forseta slands me mjg hrokafullum htti n ess a hsti ea stuna heyrist fjlmilum (g man ekki eftir rum en Andrki sem tku a atvik til umfjllunar). Krafan um a Dav skuli vkja r Selabankanum hefur v neitanlega yfirbrag plitskrar hefnigirni og lskrums.

ru lagi (og llu mikilvgara) tel g brotthvarf Davs r Selabankanum einfaldlega ekki til gagns til a vinna jina t r eim vanda sem hn er . Okkur vri nr a huga a hver rt efnahagshrunsins er og vinna rbtum eim grundvelli fremur en a ba til plitska reyksprengju r Dav Oddssyni.

Mgulegar rtur vandans a mnu mati gtu veri:

  1. Exponential Money - m.. vivarandi peningafl vegna ess hvernig ntma peningakerfi eru eli snu (sj nnar nest essari frslu).
  2. Rkisbyrg bankastarfsemi - bankarnir hr heima fengu allt a 'AAA rating' egar best (les: verst) lt. Vi r astur urfa lnveitendur ekki a huga a hva lnsf fer heldur reia sig eingngu a a skattgreiendur muni borga brsann ef illa fer. Til rttingar er etta er ekki frjlshyggja (ea "nfrjlshyggja" sem lka er mjg vinsll blrabggull).
  3. Falskt ryggi eftirlitsinaarins - (sem er nr v a vera hugamannasamflag um eftirlit)
  4. Peningagrgi mannsins - (etta er eitt af v fa sem vinstrimenn hafa ekki fengi algjrlega 'galt i halsen')

    [hver af ofangreindum punktum er verugt efni bloggfrslur og doktorsritgerir]

Svona mtti sjlfsagt lengi telja ur en rin kemur a Dav og co. Selabankanum.

En "flki" vill sj mannfrnir og n er n rkisstjrn slands einmitt um a bil a vera vi eirri "sk" von um a vinsldir rkisstjrnarinnar aukist. Um lei gngum vi inn ld sndarmennskunnar.

Skipt um ruurrkur

Svo g leyfi mr a grpa til myndlkingar, er etta svipa og vera rtu sem er um a bil a hrapa niur hyldjpt gil. sta ess a rtta krsinn, skipta um rtu ea gera eitthva anna sem forar faregum fr strslysi kveur blstjrinn a skipta um ruurrkur og hkka tvarpinu.

Hr a nean er fyrirlestur Chris Martenson, Crash Course, ar sem ger er mjg hugaver og vel rkstudd tilraun til a tskra a sem er a gerast efnahagskerfi heimsins dag. a kann a koma sumum vart, en Dav Oddsson kemur hvergi vi sgu essum fyrirlestri.


mbl.is Plitskar hreinsanir og ofsknir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Til varnar srael

a er takanlegt a fylgjast me frttum fr Gasa og srael essa dagana ar sem saklausum frnarlmbum ofbeldis og fgahyggju fjlgar me degi hverjum. Myndir af srum og ltnum berast heim stofur flks um allan heim. Flk er forvia, hneyksla og fyllist reii og spyr hvernig sraelsmenn, sem ekki hafa fari varhluta af ofsknum gegnum tina, geta stai fyrir rsum sem hafa slkar hrmungar fr me sr fyrir saklaust flk.

goldaAf essum skum eru i margir reiubnir til a fordma srael, krefjast viskiptavingana og a stjrnmlasamskiptum vi srael skuli sliti til a knja sraelsmenn til a htta rsum Gasa. tt r tilfinningar sem ba a baki slkum krfum su skiljanlegar verur a hafa huga hvaa afleiingar slk fordming og einhlia krfuger hefur. raun getur slkt lagt lf enn fleiri saklausra borgara httu - bi Gasa og srael - enda gengur barttuafer Hamas einmitt t a stula a og nta sr daua almennra borgara og hrmungar eirra.

CNN strategan

Hamas-liar kalla essa gefelldu afer sna "CNN aferina" og setur hn sraelsmenn hemju erfia og flkna stu sem lsa m sem siferilegu ngstrti enda ekki elilegt a gera meiri siferislegar krfur til sraelsmanna en til Hamas.

CNN afer Hamas gengur t a skjta flugskeytum fr borgaralegum svum Gasa (leiksklum, sklum, sjkrahsum, barsvum o.s.frv.) borgaraleg svi srael og gra annig sraelsmnum til a taka til varna og svara rsunum. sta ess a byggja neanjararbirgi til a fora Palestnskum almenningi fr gagnrsum sraelsmanna stula Hamas liar a v me agerum snum ea agerarleysi a sem flestir almennir Palestnumenn veri fyrir sprengjum sraelsmanna og sj til ess a myndir nist af blugum frnarlmbum og a slkar myndir berist heim stofu eim tilgangi a vekja vibrg flks. Tvfaldur glpur Hamas felst v a fela sig og rsarvopn sn bak vi breytta borgara og vsvitandi beina vopnum snum a breyttum borgurum. Til a bta gru ofan svart hefur Hamas sett upp sprengjugildrur Gasa m.a. sklum til a auka enn mannfall saklausra borgara (eins og m.a. er snt fram essu myndskeii) en mjg sjaldan er greint fr essum hlutum fjlmilum og litar a vissulega afstu flks.

essi djfullega stratega Hamas virkar og vibrgin lta ekki sr standa. sta ess a varpa byrginni Hamas eru vibrgin mtmli og fordming agerum sraels - vibrg sem eru til ess fallin gera Hamas kleift a halda fram - af fullkomnu skeytingarleysi fyrir lfi saklausra einstaklinga - a fylgja eftir markmii snu um eyingu sraelsrkis og n sitt vald llu landsvi fr Jrdan til Mijararhafs.

(Hamas hefur reyndar teki t markmi um "eyingu sraels" r samykktum snum og heldur v gjarnan fram vestrnum fjlmilum a krafan eirra s a horfi veri aftur til landamraskipan fr 1967 en eins og fram kemur essum og rum vitlum vi Hamas er markmii enn landi allt sem skilur ekki eftir plss fyrir srael.)

Hr a nean er myndband sem snir hvernig Hamas ltur sr ekki ngja a skjta eldflaugum skjli almennra borgara heldur smalar saman flki til a mynda "mannlegan skjld" utan um hs sem eir nota hernaarlegum tilgangi eftir a sraelsmenn hafa vara ba vi a yfirvofandi s rs hsi (til a forast fall almennra borgara).



sraelsk yfirvld hafa m.a. gefi t essa skrslu til a lsa v sem eir kalla "Hamas Exploitation of Civilians as Human Shields". Og Hamas lsa v stoltir a daui s orinn a inai hj Palestnumnnum!

Markmi Hamas

Margvslegar heimildir eru til sem lsa hugmyndafri, markmium og starfsaferum Hamas sem v miur benda til a engar lkur su til ess a samtkin su tilbin varanlegan fri vi srael. eir sem hafa huga a kynna sr essi ml geta leita sr heimilda netinu. Gagnleg frttaveita um mlefni Miausturlanda er MEMRI (The Middle East Media Research Institute) sem safnar og ir ensku sjnvarpsefni fr essum heimsluta.

Meal efnis sem ar er a finna er vital vi Mus'ab Hassan Yousef, sem er sonur eins af stofnendum Hamas (Sheik Hassan Yousef sem er leitogi Hamas Vesturbakkanum). Yousef sem dag hefur sni baki vi Hamas og fur snum (og teki kristna tr) veitir fgta innsn inn heim Hamas. vitalinu, sem snt var kpversku sjnvarpi gst 2008, lsir hann m.a. upplifun sinni af v a dvelja sraelsku fangelsi fyrir Palestnumenn ar sem Hamas kerfisbundi st fyrir pyntingum eigin flki sem m.a. leiddi til daua fjlmargra fanga.

Vitali er hr a nean (sj transcript hr) :

vitali vi sraelska dagblai Haaretz segir Mus'ab Hassan Yousef jafnframt:

You Jews should be aware: You will never, but never have peace with Hamas. Islam, as the ideology that guides them, will not allow them to achieve a peace agreement with the Jews. They believe that tradition says that the Prophet Mohammed fought against the Jews and that therefore they must continue to fight them to the death.

g minni aftur a etta segir palestnskur maur sem er alinn upp slamskri tr, sonur stofnanda Hamas og tti v a hafa gtar forsendur til a halda essu fram.

Strsreglur og "lgmt" skotmrk

Ljst a sraelsmenn hafa urft fr stofnun rkisins urft a verja sig fyrir rsum fr ngrnnum snum. a hafa eir gert me msum leium sem n vafa er hgt a gagnrna enda ljst a str fela sr daua og hrmungar og bitna iulega saklausu flki. Str felur sr ofbeldi og eru eli snu gesleg en hafa engu a sur fylgt manninum lengi. gegnum tina hafa veri settar reglur (t.a.m. Haag-sttmlinn, Genfarsttmlarnir o.fl.) um hvernig str skuli h (eins frnlegt og a kann a hljma). Slkar reglur kvea um hvaa vopn m nota, hvaa skotmrk eru "lgmt" stri og fleira. Sklar, bnahs og sjkrahs eru augljslega ekkilgmt skotmrk og v elilegt a flk spyrji sig hvernig standi v a sraelsmenn beini vopnum snum essa stai. stan er s a egar Hamas liar nota essa stai til vopnaframleislu, sem skotpalla ea rum hernaarlegum tilgangi skjli borgaranna breytast essir stair lgmt hernaarleg skotmrk! byrgin v liggur v augljslega hj Hamas.

Varanlegur friur ea "vopnahl"

Tmabundin vopnahl eru hluti af taktk Hamas. Ekki sem lei til a leita stta og finna lei til varanlegs friar vi sraelsmenn enda er varanlegur friur ekki hluti af markmiurm Hamas. Hamasliar nta vopnahl bkstaflega til a n vopnum snum sem eir smygla fr ran. ran, sem er bi hugmyndafrilegur, fjrhagslegur og hernaarlegur bakhjarl Hamas, fer nefnilega ekki heldur felur me a lokatakmark eirra er eying sraelsrkis.

Mikilsvert er a fjlmilar, almenningur og ramenn hugi vel a sr og skoi vandlega eli og stur takanna fyrir botni Mijararhafs ur en menn kvea upp dm essu mikilsvera mli. Markmii verur a vera a eir sem sannarlega vilja lifa frii til frambar og vira trfrelsi ngranna sinna s gert kleift a gera a.

Til ess a a s hgt verur a ra niurlgum eirra afla sem ekki vilja fri.


Lri - skrifri - alri

g held a vi getum fastlega bist vi v a rar fi a kjsa um etta anga til eir kjsa "rtt" - .e. segi j vi endanlegu fullveldisframsali hendur Brussel.

Eins og Hjrtur J Gumundsson greinir fr essari frslu hefur Vaclav Klaus fengi a finna fyrir innilegri lrisst eirra sem stjrna Evrpusambandinu raun egar eir heimsttu hann forsetahllinni dgunum. Klaus hefur greinilega ofboi yfirgangurinn egar hann beinir eftirfarandi orum til gesta sinna:

g vil akka ykkur fyrir reynslu sem g hef afla mr af essum fundi. g hlt a svona laga vri ekki mgulegt og hef ekki ekki upplifa nokku essu lkt sastliin 19 r. g hlt a svona laga tilheyri fortinni ar sem vi bum n vi lri, en lri hefur runni sitt skei enda stjrnun Evrpusambandsins.

...

Hva Lissabon-sttmlann varar langar mig a minna a hann hefur ekki heldur veri stafestur zkalandi. Stjrnarskr Evrpusambandsins, sem er llum grundvallaratrium hin sama og Lissabon-sttmlinn, var hafna jaratkvagreislum tveimur lndum. Ef herra Crowley vill tala um mgun vi rsku jina ver g a segja a strsta mgunin vi hana er a samykkja ekki niurstur rska jaratkvisins. rlandi hitti g mann sem er fulltri meirihlutans heimalandi snu. , herra Crowley, ert fulltri sjnarmis sem er minnihluta rlandi. a er umdeilt niurstaa jaratkvisins.

Vil hvetja (ba) lesendur essa bloggs til a kynna sr blogg Hjartar.

tli s ekki best a ljka essu me mynd af einu af mrgum mlverkum sem ger hafa veri um gosgnina um naugun Evrpu.

abduction


mbl.is rar sagir reiubnir a kjsa n
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Framburi breytt ea rangt haft eftir

Kastljsi grkvldi var v haldi fram a Bjrgvin G. Sigursson, viskiptarherra, hefi ekki haft vitneskju um a endurskounarfyrirtki KPMG kmi a rannskn Glitni. etta kom fram inngangi rhalls Gunnarssonar, ritstjra Kastljssins og einnig innslagi ru Tmasdttur auk ess sem Lvk Bergvinsson, ingmaur og samflokksmaur viskiptarherra lsti v yfir a hann tryi v a viskiptarherra hefi ekki haft essa vitneskju.

MBL hafi einnig eftir viskiptarherra a hann "vissi ekki fyrr en gr [mnudaginn 8. desember] a fyrirtki KPMG hefi veri fengi til ess a sinna verkefnum fyrir skilanefnd gamla Glitnis". htt er a segja a etta hafi vaki undrun og reii margra.

Bjrgvin vissi...

sari frtt MBL var v haldi fram a viskiptarherra hefi reyndar vita af v a a vri einmitt KPMG sem hefi veri fengi til ess a sinna verkefnum fyrir skilanefnd gamla Glitnis en a hann hefi ekki frtt fyrr en nlega a um hagsmunarekstra vri a ra.

Bjgvin vissi ekki...

Mia vi etta kemur aeins tvennt til greina:

Anna hvort hefur Kastljs fengi mli fullkomlega "galt i halsen" og hermir ranglega eftir viskiptarherra umfjllun sinni rijudagskvldi. Viskiptarherra getur versta falli veri sakaur um a koma af fjllum og vita ekki hva er a gerast v umhverfi sem hann tti a vera vel heima . Kastljs og rhallur Gunnarsson (sem byrgarmaur) ttu a minnsta kosti a gera grein fyrir essum mistkum, leirtta au og jafnvel bijast afskunar.

Hinn mguleikinn er auvita s a Kastjs hafi haft rtt eftir viskiptarherra sem san hafi kvei a breyta framburi snum til a lta ekki alveg jafn illa t og vonast n eftir v a fjlmilar fylgi mlinu ekki eftir.

bum tilfellum tti Kastjs, og arir fjlmilar sem reyna a stunda anna en grmulausa hagsmunagslu fyrir eigendur sna, a fylgja mlinu eftir.


mbl.is Bjrgvin vissi af rannskn KPMG
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ayn Rand me or tma tlu (1959)

essa dagana er g a lesa bkina The Fountainhead, eftir bandarska rithfundinn Ayn Rand. N tmum efnahagslegs hruns og undarlegheita af msum gerum er lag a synda aeins mti straumnum (sem essa dagana virist bera okkur ttina a enn flknara regluverki og rkisafskiptum) og rifja upp hva Ayn Rand hafi um mli a segja:

A free economy will not break down. All depressions are caused by government interference. And the cure is always offered, so far, to take more of the poisons that caused the disaster.

essi or lt Ayn Rand falla vitali vi Mike Wallace CBS ri 1959. Ayn Rand, sem var rssneskur innflytjandi, er arna snu fyrsta vitali. Ekki mjg "slick", me sterkan rssneskan hreim og skakkar tennur (kmist ekki hlfa lei forkosningum dag). En hugsunin er skrp og boskapurinn klassskur og einkar vel vi dag sem mtvgi vi a meal sem veri er a gefa srlsnum efnahagskerfum heimsins - mlt magn af nprentuum peningum r selabnkum heimsins kostna almennings - a er einmitt sama meali og olli hruninu!

Hr a nean er brot r ofangreindu vitali. (Tilvitnunin hr a ofan er ca. 5 min. inn klippinu.)



Taki eftir sgarettureyknum fr eitursvlum Mike Wallace og litlu handtskunni vi hli Ayn Rand. Ekki alveg eins og maur a venjast sjnvarpi dag.

Beilti mikla

egar mesta i rennur af eim sem telja mannfrnir, upplausn ings og afsal fullveldis vera vnlega lausn efnahagsvanda slands kemur vntanlega a v a ra urfi mlefnalega um elislgu galla sem margt bendir til a su nverandi "kerfi" peningamla, efnahagsstjrnunar og lris.

Bandarkjunum eru menn essa dagana a setja n met fjraustri enda virast sumir alvrunni tra v a lausnin kredit-blunni s enn meira kredit! Nokkurskonar "fightin' fire with fire" eins og Talking Heads sungu um Burning Down the House.

g hef miklar efasemdir um a rlegt og mgulegt s a vinna gegn offramboi peningum (og tilheyrandi lnafli til og yfirveri eignum) me enn meira framboi peningum. Ron Paul er einn af fum plitkusum USA sem gerir athugasemd vi etta tfrabrag:

The updated total bailout commitments add up to over $8 trillion now. This translates into a monetary base increase of 75 percent over the last two months. This money does not come from some rainy day fund tucked away in the budget somewhere it is created from thin air, and devalues every dollar in circulation. Dumping money on an economy, as they have been doing, is not the same as dumping wealth. In fact, it has quite the opposite effect.

Taumlaus peningaprentun fer reyndar fram var en Bandarkjunum essa dagana. Bretlandi er pakkinn upp litlar 500 milljara punda. Hver skyldi n f heiurinn af v a borga a?

17-oct-4

Vonandi er vandamli ekki of strt og of augljst til a flk komi auga a.



Bann vi blaeign myndi fkka blslysum

egar flk borar drasl breytist a drasl. ert a sem borar, var kjrori hr heima. jverjar voru me flottara hljmfall snu, Man ist was man it. (g er t.d. nna um a bil a breytast rista brau me osti og te, sem vonandi hjlpar mr a n rddinni aftur).

g man eftir v fyrir nokkrum rum egar trampoln voru a allra heitasta a v var slegi upp sem frtt dagblum a s.k. trampoln-slysum hefi fjlga um svo-og-svo mrg prsent fr rinu ur! ori a veja a flugslysum hafi fjlga mjg miki egar flug hfst og a badminton meislum hafi fjlga vi a a flk hf a spila badminton. Hr a nean eru sex sekndur af badmintonmeislum fyrir sem vilja vita hvernig au geti liti t.

g er ekki fr v a hgt vri a ba til faglega srfriskrslu um a bann vi blaeign og blaumfer myndi fkka blslysum. Einhverjum tti a lka frttnmt.


mbl.is Skyndibitaauglsingar ta undir offitu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband