Von til bjartsżni

Orš Gylfa Magnśssonar į Alžingi ķ dag um aš ekki megi lįta žaš gerast aftur aš bankar afli fjįr ķ skjóli rķkisins voru óvęnt įnęgja mišaš viš fyrri yfirlżsingar rįšherrans og rķkisstjórnarinnar. Vekja orš rįšherrans von um aš Ķsland nįi aš vinna į rót vandans sem innbyggšur er ķ nśtķma fjįrmįlakerfi og er hin eiginlega grunnorsök fjįrmįlahrunsins hér heima og erlendis. Oršrétt sagši Gylfi:

Viš getum ekki lįtiš žaš lķšast aš fjįrmįlafyrirtęki afli fjįr ķ trausti žess aš hiš opinbera muni hlaupa undir bagga ef aš menn tefla of djarft

Ennfremur sagši Gylfi:

Įhęttan af rekstri fjįrmįlafyrirtękja į fyrst og fremst aš vera hjį eigendum fjįrmįlafyrirtękja. Žeir mega vissulega njóta žess ef vel gengur, en žeir eiga lķka aš bera megniš af skellinum ef illa gengur

Ofangreind orš eru kęrkomin tilbreyting frį margķtrekašri oršręšu sem žvķ mišur er algengt svar  margra stjórnmįlamanna śr öllum flokkum um aš naušsynlegustu višbrögš viš bankahruninu séu aš styrkja, auka og herša eftirlit meš bönkum. Eins og ég hef įšur bent į hafa tilraunir til aš lįta opinbert eftirlit koma ķ stašinn fyrir sjįlfsprottiš ašhald višskiptavina fjįrmįlafyrirtękja sżnt sig aš vera algjörlega misheppnašar. Įrvekni hvers einstaks borgara og višleitni til aš gęta hagsmuna sinna er eina leišin til aš hreinsa śt ósjįlfbęra starfsemi.

Megin nišurstaša RNA

Viš lestur skżrslu RNA um bankahruniš ętti flestum aš vera ljóst aš bankahruniš er fyrst og fremst žvķ um aš kenna aš eigendur og stjórnendur bankanna gįtu fariš og fóru vęgast sagt "glannalega" ķ lįnveitingum til sjįlf sķn og annarra og beittu mjög "óvöndušum" ašferšum viš aš hylja raunverulega stöšu bankanna svo ekki sé fastar aš orši kvešiš žótt ęrin įstęša sé til! Žetta er megin nišurstaša rannsóknarnefndarinnar og mjög brżnt aš žau sakamįl sem žurfa aš fį sinn gang ķ réttarkerfinu geri žaš įn tafar. 

Meira af žvķ sem virkar ekki? Nei takk!

Skżrslan er einnig til vitnis um įtakanlegt getuleysi FME til aš rękja skyldur sķnar og augljóst aš stofnunin hafši enga burši til aš fylgjast meš hvaš žegar hafši įtt sér staš ķ bönkunum hvaš žį aš koma ķ veg fyrir hruniš. Eftirlitsstofnanir ķ Bandarķkjunum, Bretlandi eša annars stašar sem eru mörgum stęršargrįšum stęrri en FME höfšu heldur enga möguleika į žvķ aš koma ķ veg fyrir hruniš. Žetta ętti aš vera aš bżsna sterk vķsbending um aš žetta fyrirkomulag virkar ekki. Žess utan ętti žaš aš vera sjįlfgefiš aš 'retróspektķft' eftirlit kemur ekki ķ veg fyrir aš "rįn" sé framiš og getur ķ besta falli rannsakaš rįnsvettvang og žannig stušlaš aš žvķ aš hęgt sé aš sękja gerendur til saka fyrir dómstólum.

Stęrš gjaldeyrisvaraforšans - Hlutverk sešlabanka

Réttlętingin fyrir žvķ aš eftirlitiš (FME) žurfi aš vaxa ķ takt viš bankakerfiš er sś aš rķkiš žurfi aš hlaupa undir bagga ef illa fer. Žaš sama į viš um stęrš gjaldeyrisvaraforšans. Hversu oft hafa landsmenn ekki heyrt aš gjaldeyrisvaraforšinn hafi žurft aš stękka af žvķ aš bankarnir voru oršnir svo stórir. Til hvers? Til aš hęgt sé aš "bjarga" žeim - 'beila žį śt'. Žarna liggur ein af grundvallar meinsemdum nśtķma bankastarfsemi. Meinsemdin er alžjóšleg, hśn er kerfislęg og hśn er ķ raun bundin ķ lög. Eitt af lögbundnum hlutverkum Sešlabanka er aš vera lįnveitandi til žrautavara (Lender of last resort). Žessi beina og óbeina rķkisįbyrgš sem fjįrmįlafyrirtęki skżla sér viš er ekki einungis réttlęting fyrir opinberu eftirliti heldur enn fremur fyrirkomulag sem eykur įhęttusękni ķ bankakerfinu (moral hazard) og eykur ķ sjįlfu sér lķkur į fjįrmįlalegum óstöšugleika og hruni.

Gripdeildarkapķtalismi eša von um bjartari framtķš

Žaš ętti aš vera augljóst aš besta leišin til aš fį banka (og bankakerfi) til aš hegša sér į skikkanlegan og «sjįlfbęran» hįtt sé aš notast til virkni hins frjįlsa markašar žar sem žeir sparifjįreigendur og ašrir lįnveitendur sem treysta óreišumönnum fyrir fé sķnu gera žaš į eigin reikning og risiko. Žaš er jafn augljóst aš markašurinn myndi fljótt og örugglega hreinsa śt žį banka sem ekki eru traustsins veršir. Ķ raun mį segja aš bankahruniš į Ķslandi (og ķ raun mun vķšar) sé slķk hreinsun - en žvķ mišur er skattfé (og peningaprentun meš tilheyrandi veršbólgu) notaš til aš tryggja aš sama ónżta kerfiš - sem gerir óreišumönnum kleift aš stunda "gripdeildarkapķtalisma" - heldur velli enn um sinn. Mašur getur žó vonaš aš orš višskiptarįšherra į Alžingi ķ dag séu fyrirheit um breytta og betri tķma ķ žessum efnum.

Ulfarsfell Reykjavik


mbl.is Aldrei aftur „too big to fail“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Skynsamlegt og rétt og vonandi žetta rętist.

Tryggvi Gķslason (IP-tala skrįš) 16.4.2010 kl. 00:23

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband